Ten artykuł dostarczy aktualnych i precyzyjnych informacji na temat wysokości składek ZUS dla jednoosobowej działalności gospodarczej w 2026 roku. Dowiesz się, ile dokładnie zapłacisz w ramach pełnego ZUS-u, składek preferencyjnych, Ulgi na start oraz Małego ZUS Plus, a także poznasz zasady naliczania składki zdrowotnej. Jako ekspert w tej dziedzinie, postaram się przedstawić te dane w sposób maksymalnie klarowny i praktyczny, aby pomóc Ci w planowaniu budżetu Twojej firmy.
Wysokość składek ZUS dla JDG w 2026 roku kluczowe kwoty i ulgi.
- Pełny ZUS (społeczne + FP) wynosi około 1926,77 zł miesięcznie, z podstawą wymiaru 5652 zł.
- Ulga na start zwalnia z opłacania składek społecznych przez pierwsze 6 miesięcy, pozostaje tylko składka zdrowotna.
- Preferencyjny ZUS to około 456,19 zł miesięcznie (społeczne) przez 24 miesiące, z podstawą wymiaru 1441,80 zł.
- Mały ZUS Plus pozwala na płacenie składek zależnych od dochodu, w widełkach podstawy od 1441,80 zł do 5652 zł.
- Minimalna składka zdrowotna od 1 lutego 2026 r. to 432,54 zł, a jej wysokość zależy od formy opodatkowania.
- Termin płatności składek ZUS dla JDG to 20. dzień każdego miesiąca za miesiąc poprzedni.
Zacznijmy od fundamentów, czyli od podstawowych wskaźników, które są kluczowe do obliczenia wysokości składek ZUS w 2026 roku. Zgodnie z prognozami, minimalne wynagrodzenie wynosić będzie 4806 zł brutto, natomiast prognozowane przeciętne wynagrodzenie miesięczne to 9420 zł. Te dwie wartości są dla nas punktem wyjścia do dalszych wyliczeń, ponieważ od nich zależy wysokość podstawy wymiaru składek w różnych wariantach.
Przedsiębiorcy, którzy prowadzą działalność gospodarczą dłużej niż 2,5 roku i nie kwalifikują się do żadnych ulg, opłacają tzw. „Duży ZUS”. W 2026 roku podstawa wymiaru składek społecznych dla tej grupy wynosi 5652 zł, co stanowi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Łączna miesięczna kwota składek społecznych, wliczając w to dobrowolne ubezpieczenie chorobowe i obowiązkowy Fundusz Pracy, wyniesie w przybliżeniu 1926,77 zł. Pamiętajmy, że to są kwoty, które musimy uwzględnić w naszym miesięcznym budżecie.
Aby lepiej zrozumieć, z czego składa się ta kwota, przygotowałem szczegółowe rozbicie składek społecznych w ramach „Dużego ZUS-u”:
| Rodzaj składki | Kwota (zł) |
|---|---|
| Emerytalna (19,52%) | 1103,27 |
| Rentowa (8%) | 452,16 |
| Chorobowa (dobrowolna, 2,45%) | 138,47 |
| Wypadkowa (standardowo 1,67%) | 94,39 |
| Fundusz Pracy (2,45%) | 138,47 |
Zaczynasz działalność? Radykalnie obniż składki ZUS na starcie
Dla osób rozpoczynających swoją przygodę z biznesem, polski system przewiduje bardzo korzystne ulgi. Pierwszą z nich jest Ulga na start. Dzięki niej, przez pierwsze 6 pełnych miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności, przedsiębiorca jest zwolniony z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Oznacza to, że w tym okresie płacimy wyłącznie składkę zdrowotną, co stanowi znaczące odciążenie finansowe na początku działalności. Moim zdaniem, to świetne wsparcie dla świeżo upieczonych przedsiębiorców.
Aby skorzystać z Ulgi na start, musisz spełnić określone warunki:
- Rozpoczynasz działalność gospodarczą po raz pierwszy.
- Rozpoczynasz działalność ponownie, ale od zakończenia lub zawieszenia poprzedniej upłynęło co najmniej 60 miesięcy.
- Nie świadczysz usług na rzecz byłego pracodawcy, u którego byłeś zatrudniony na umowę o pracę w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym i wykonywałeś czynności wchodzące w zakres obecnej działalności.
Po zakończeniu Ulgi na start lub jeśli z niej nie skorzystałeś, ale spełniasz kryteria, możesz przejść na preferencyjny ZUS. Ta ulga pozwala na opłacanie obniżonych składek społecznych przez kolejne 24 miesiące. Podstawa wymiaru składek w tym przypadku wynosi 1441,80 zł, czyli 30% minimalnego wynagrodzenia. Łączna kwota składek społecznych, wliczając dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, to około 456,19 zł miesięcznie. Ważne jest, że w tym okresie nie opłacasz składek na Fundusz Pracy.
Oto szczegółowe wyliczenie składek preferencyjnych, bazujące na podstawie wymiaru 1441,80 zł:
| Rodzaj składki | Kwota (zł) |
|---|---|
| Emerytalna (19,52%) | 281,43 |
| Rentowa (8%) | 115,34 |
| Chorobowa (dobrowolna, 2,45%) | 35,32 |
| Wypadkowa (1,67%) | 24,08 |
Mały ZUS Plus: rozwiązanie dla firm z niższymi przychodami
Kolejną formą wsparcia dla przedsiębiorców, zwłaszcza tych z niższymi przychodami, jest Mały ZUS Plus. To rozwiązanie pozwala dostosować wysokość składek społecznych do osiąganego dochodu, co jest bardzo elastyczne i doceniane przeze mnie jako praktyka.
Aby skorzystać z Małego ZUS Plus, musisz spełnić następujące warunki:
- Twój przychód z działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył 120 000 zł.
- Prowadziłeś działalność gospodarczą przez co najmniej 60 dni w poprzednim roku kalendarzowym.
- Nie korzystałeś z tej ulgi przez 36 miesięcy w ciągu ostatnich 60 miesięcy prowadzenia działalności (limit 36 miesięcy w ciągu 5 lat).
Wysokość podstawy wymiaru składek w Małym ZUS Plus jest ściśle powiązana z Twoim dochodem z poprzedniego roku. To oznacza, że im niższy dochód, tym niższe składki społeczne możesz opłacać. Jest to mechanizm, który ma na celu ulżenie przedsiębiorcom w trudniejszych okresach.
W 2026 roku minimalna podstawa wymiaru składek w Małym ZUS Plus wynosi 1441,80 zł (30% płacy minimalnej), natomiast maksymalna to 5652 zł (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia). Twoja indywidualna podstawa będzie wyliczana na podstawie Twojego rocznego dochodu.
Składka zdrowotna w 2026 roku: dlaczego jej wysokość jest inna?
Składka zdrowotna to osobna kategoria, której wysokość i sposób naliczania znacząco różnią się od składek społecznych. Od 1 lutego 2026 roku minimalna składka zdrowotna wyniesie 432,54 zł. Dotyczy ona przedsiębiorców opodatkowanych na skali podatkowej i podatku liniowym, którzy osiągnęli niski dochód lub stratę. Jest to kwota bazowa, którą każdy przedsiębiorca musi wziąć pod uwagę.
Dla przedsiębiorców rozliczających się na skali podatkowej, składka zdrowotna wynosi 9% od dochodu z działalności gospodarczej. Oznacza to, że im wyższy dochód, tym wyższa składka zdrowotna. Jest to bezpośrednie powiązanie, które sprawia, że wysokość składki jest bardzo dynamiczna.
Natomiast dla tych, którzy wybrali podatek liniowy, składka zdrowotna jest nieco niższa i wynosi 4,9% od dochodu z działalności. Ta forma opodatkowania często jest wybierana przez przedsiębiorców osiągających wyższe dochody, właśnie ze względu na niższy procent składki zdrowotnej.
W przypadku ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, składka zdrowotna jest stała w danym miesiącu i zależy od progów rocznych przychodów. Wyróżniamy trzy progi: do 60 tys. zł, od 60 tys. zł do 300 tys. zł oraz powyżej 300 tys. zł. Wysokość składki w poszczególnych progach bazuje na przeciętnym wynagrodzeniu w IV kwartale 2025 roku, co oznacza, że jest ustalana raz na rok.
Najważniejsze terminy i obowiązki: kiedy opłacić ZUS?
Znajomość terminów płatności składek ZUS jest absolutnie kluczowa dla każdego przedsiębiorcy. Dla jednoosobowych działalności gospodarczych, które opłacają składki wyłącznie za siebie, ostateczny termin płatności upływa 20. dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. To stała data, którą warto sobie zapisać w kalendarzu, aby uniknąć niepotrzebnych odsetek czy problemów z ZUS-em.
Warto pamiętać o ogólnej zasadzie, że jeśli termin płatności składek ZUS wypada w dzień wolny od pracy (czyli w sobotę, niedzielę lub święto ustawowo wolne od pracy), to automatycznie przesuwa się on na najbliższy dzień roboczy. To małe udogodnienie, które może okazać się pomocne w planowaniu.
Podsumowanie w pigułce: porównanie opcji ZUS w 2026 roku
Aby ułatwić Ci szybkie porównanie wszystkich omówionych wariantów składek ZUS, przygotowałem tabelę, która zbiera najważniejsze informacje w jednym miejscu. Mam nadzieję, że pomoże Ci to w podjęciu najlepszej decyzji dla Twojej działalności.
| Nazwa ulgi/wariantu | Kogo dotyczy | Podstawa wymiaru składek społecznych | Orientacyjna miesięczna składka społeczna (bez zdrowotnej) | Okres obowiązywania |
|---|---|---|---|---|
| Duży ZUS | Przedsiębiorcy bez ulg, po 2,5 roku działalności | 5652 zł | ~1926,77 zł (z chorobowym i FP) | Bezterminowo |
| Ulga na start | Nowi przedsiębiorcy (pierwsze 60 mies. bez DG) | Brak (zwolnienie) | 0 zł (tylko zdrowotna) | 6 pełnych miesięcy |
| Preferencyjny ZUS | Po Uldze na start lub nowi przedsiębiorcy | 1441,80 zł (30% min. wynagrodzenia) | ~456,19 zł (z chorobowym, bez FP) | 24 miesiące |
| Mały ZUS Plus | Firmy z przychodem < 120 000 zł | Od 1441,80 zł do 5652 zł (zależne od dochodu) | Zależna od dochodu | Max. 36 miesięcy w ciągu 60 |
Na koniec chciałbym krótko wspomnieć o dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym. Jego wysokość to 2,45% podstawy wymiaru składek. Opłacanie tej składki jest dobrowolne, ale moim zdaniem warto je rozważyć, ponieważ to właśnie ono uprawnia do otrzymywania świadczeń w przypadku choroby, macierzyństwa czy opieki nad dzieckiem. Bez tej składki, w razie choroby, nie otrzymasz zasiłku chorobowego, co może być sporym obciążeniem finansowym dla jednoosobowej działalności.
